De stadsfilosoof wikt… De betekenis van een brugwachtershuisje – en meer.

De brugwachtershuisjes aan de Delftse Oostpoortbrug en de Reineveldbrug hebben een nieuwe functie gekregen, samen met 6 andere huisjes langs de Zuid-Hollandse trekvaarten. Bij elk huisje is door de Stichting Brugwachtershuisjes een informatievenster geplaatst, bestaande uit een foto van foto van vroeger, een informatiepaneel en een dichtregel. De bedoeling hiervan is dat dit bijzondere erfgoed wordt behouden, benut en beleefd.

Eind januari werden de twee Delftse huisjes onthuld. Bij de Oostpoortbrug is de dichtregel ‘Ik sta hier, waar drijf jij?’ geplaatst, van Delftenaar Menno Smit. Bij de Reineveldbrug is een dichtregel geplaatst, verdeeld over negen raampjes. De stadsfilosoof bedacht ‘m.

 

opening dichtregel burgwachtershuisje Reineveldbrug 460

“Mijn dichtregel is geïnspireerd door schepen die voorbij varen en waarvan een wachtend huisje getuige is,” vertelt Hubertus Bahorie. “Er zit een varende beweging in de woorden en je kunt ze in verschillende volgordes lezen. Het ‘ik’ staat letterlijk centraal. Ik vaar voorbij. Of: voorbij ik vaar, daar is (er)varen, varend zijn. Daarmee doel ik op een situatie waarin je niet langer oordeelt, maar samenvalt met wat je aan het doen bent. Dan ontstaat een ontmoeting waarbij iemand of iets anders niet meer losstaat van jou.”

SERIEUS

Bahorie haalt de filosoof George Berkeley erbij, de grondlegger van het subjectief idealisme: “Berkeley stelde dat er geen ding kan zijn zonder een waarnemer. Het object bestaat uitsluitend in relatie tot het subject, niet als verschijning op zichzelf. Als je iets niet waarneemt, kun je niet bewijzen dat het bestaat – daarom kun je het waarnemen maar beter serieus nemen. Vertaald naar het brugwachtershuisje: in het huisje moet iemand zijn die het schip ziet en de brug ophaalt. En de schipper wil gezien worden, anders wordt de brug niet opgehaald – je hebt een wederzijdse waarneming nodig.”

STILSTAAN

“In de huisjes van nu zit niemand meer, omdat het ophalen van de brug is geautomatiseerd. Het huisje mist iemand door wie het schip gezien wordt en ook het huisje zelf wordt nauwelijks meer gezien, in het voorbijrazende verkeer. Het huisje op zichzelf is niets, tót iemand het waarneemt en er betekenis aan geeft. Daarom zijn de dichtregel en het informatiepaneel een uitnodiging om eens stil te staan op de brug. Om het huisje te zien en de ontmoeting met de schipper te belichamen.”

SCHOONHEID

Volgens Bahorie is het met kunst niet anders: “Ook een kunstwerk heeft op zichzelf geen betekenis. Een kunstenaar kan nooit precies de betekenis vertellen van wat hij of zij maakt, de waarnemer moet zelf de diepte vinden. Pas in de in de geest van de waarnemer vindt de schoonheid van de kunst plaats. De waarneming geeft kunst zin.”

SCHEPPER

En hetzelfde geldt voor mens zijn, zegt de stadsfilosoof: “In het geven van betekenis creëren we waarde en op grond daarvan bepalen we ons gedrag. Zonder dat we het ons realiseren, zijn we zo zelf de schepper van wat we ervaren. Elk mens verlangt ernaar gezien te worden; genegeerd worden is psychisch verminkend. Het voelt fijn als iemand ons met waardering beziet. We willen graag aardig gevonden worden, heel belangrijk. Gebeurt dat niet, dan verliezen we onze plek in de wereld.”

SCHOUDER

“Als je dat weet, kun je het ook toepassen op anderen. Hoe kijk je naar andere mensen, bijvoorbeeld de vluchtelingen uit Syrië? Vriendelijk? Wantrouwend? Als een last? Met de manier waarop je kijkt, schep je realiteit. Wil je een deel van de oplossing zijn of van het probleem? De manier waarop we ons gedragen, heeft gevolgen voor hoe naar ons wordt teruggekeken. Dus wat wil je: een wereld waarin je je veilig voelt? Of een wereld waarin je voortdurend over je schouder kijkt? Het is de manier waarop we kijken die onze toekomst bepaalt.”

 

Hieronder staat een link met het gedicht dat de stadsfilosoof heeft geschreven als toelichting bij het gedicht op het brugwachtershuisje.

Boekje onthulling BWH Reinveldbrug

 

Vanaf maart houdt de stadsfilosoof weer (gratis) open spreekuur. Met ingang van 3 maart bent u welkom op donderdagen tussen 10.00 en 11.30 uur, in café Verderop bij De VAK aan de Westvest 9. Kijk voor actuele informatie en activiteiten van de stadsfilosoof op zijn website en op Facebook.

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *