De stadsfilosoof wikt… Brengt technologie ons altijd vooruit?

Delft geniet wereldfaam als het gaat om technologische kennis en innovatie – menig vinding zag en ziet hier het licht. Maar brengt technologische innovatie ons alleen maar voordeel? Volgens stadsfilosoof Hubertus Bahorie is er nog iets anders nodig. Zijn stelling is: willen we de wereld écht vooruit helpen, dan moeten we beter gaan kijken naar onze drijfveren.

AFHANKELIJK

“Het is geen nieuwe gedachte, zegt Bahorie: “De 18e-eeuwse filosoof Jean Jacques Rousseau sprak al over de keerzijde van wetenschap en techniek. Mensen waren van individuen die in hun natuurlijk omgeving leefden, veranderd in wezens die in grote groepen samenleefden. Daardoor ontstond voedselschaarste; en als het echt nodig is, worden mensen creatief. Er kwamen technologische oplossingen, zoals de ploeg. Men werd van die techniek afhankelijk; ging zichzelf vergelijken met anderen. Dat leidde tot machtsverschillen, jaloezie, egoïsme.”

NEUTRAAL

Volgens Bahorie is de afhankelijkheid van techniek alleen nog maar groter geworden. “Zonder techniek kunnen we niet meer overleven. En moet het tóch, bijvoorbeeld bij een ramp, dan valt onze beschaving gemakkelijk weg en wordt het een strijd om te overleven.” Wat is dan de oplossing? “De inspanningen die we steken in technologie moeten we ook steken in onze innerlijke ontwikkeling. Technologie op zichzelf is neutraal; waar het om gaat, is hoe wij het gebruiken.”

STRUISVOGELS

En geld verdienen is dan de slechtst mogelijke drijfveer, aldus de stadsfilosoof. “Onlangs verdronk de Delftse poolreiziger Mark Cornelissen tijdens zijn onderzoek in het noordpoolgebied. Dat hij door het ijs zakte, is een direct gevolg van de klimaatverandering. Al decennia weten we dat onze manier van leven een negatieve invloed heeft op het ecosysteem. Maar we lijken wel struisvogels met onze kop in het zand! Onze vermogens kunnen we beter aanspreken om te zorgen dat we het leven voor onszelf niet onmogelijk maken. Het is hoog tijd om na te denken over het morele gehalte van techniekgebruik.”

EINSTEIN

Recentelijk toonden natuurkundigen van de TU Delft aan dat Einstein ongelijk had met zijn theorie over oorzaak en gevolg. “Het ligt veel gecompliceerder dan hij en wij dachten. Het moet ons nederig stemmen dat we de gevolgen van wat we doen nauwelijks kunnen bevatten – en daar moeten we verantwoordelijkheid voor nemen. Ook als individu ben je nooit zomaar een beetje oorzaak; ons gedrag heeft veel meer impact dan we denken. Alles wat je doet, je houding, je oordelen, je non-verbale gedrag – het heeft invloed.”

PARASIET

Wat een oplossing voor onze aarde in de weg zit, is het taboe op fouten maken, stelt Bahorie. “Want fouten maken kost geld. We proberen ze te voorkomen en als we ze tóch maken, moffelen we dat liever weg – om vervolgens dezelfde fouten te maken. Maar wat hebben we aan geld verdienen als we  straks geen adem meer kunnen halen? Beter kunnen we erkennen dat we geen pasklare antwoorden hebben en heel veel kleine experimenten doen. Dan maak je onvermijdelijk ook fouten. Leer ervan! We moeten elkaar daarbij niet als concurrent zien, maar samenwerken en elkaar optillen. We gedragen ons als een parasiet voor deze planeet. We beschouwen onszelf als superieur, maar op veel gebieden kunnen we nog een hoop leren van dieren. Hoe bijvoorbeeld te leven in harmonie met de natuur?”

 

Kijk voor meer informatie en de komende activiteiten van Hubertus Bahorie op zijn website en Facebook-pagina.

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *